'ΟΔΥΣΣΕΙΑ' του Nolan: Έξι λεπτά teaser. Τρεις χιλιάδες χρόνια μυθολογίας. Άπειρα caps lock εθνικού κόμπλεξ.

Έξι λεπτά.
Τόσο κράτησε το teaser υλικό -όχι trailer- που προβλήθηκε σε επιλεγμένες αίθουσες IMAX στις ΗΠΑ. Ένα προοίμιο όχι για κατανάλωση στο timeline, αλλά εμπειρία φτιαγμένη για σκοτάδι, ογκώδη εικόνα και ήχο που σε πιάνει από το σβέρκο. Όπως ήταν αναμενόμενο, διέρρευσε στα social και κατάφερε να προκαλέσει περισσότερη φασαρία απ’ όση αν είχε διαρρεύσει ξαφνικά ολόκληρη η Οδύσσεια σε...PDF στο Τικ Τοκ.

Ωστόσο, το leak αυτό, απέδειξε για μια ακόμη φορά ότι όλα περνούν πρώτα από έλεγχο "εθνικής αυθεντικότητας", με πατριωτική αυστηρότητα και αδυσώπητα, ανορθόγραφα caps lock. Και κάπου εκεί, πριν καν φανεί ο Οδυσσέας, άρχισε το "εάλω η Τροία".

Κι εγώ δεν άντεξα. Υπέκυψα. Είδα το leak. Όχι με περηφάνια, αλλά με εκείνη τη μικρή ενοχή κάποιου χωρίς εγκράτεια, που ξέρει ότι χαλάει μόνος του την εμπειρία -και το κάνει παρ’ όλα αυτά.
Ό,τι ακολουθεί είναι μια περιγραφή χωρίς λεπτομερή spoilers -περισσότερο αίσθηση παρά αφήγηση. Σαν να περιγράφω τι ένιωσα βγαίνοντας από μια σκοτεινή αίθουσα, όχι τι ακριβώς είδα.

Αν ψάχνεις καρέ-καρέ ανάλυση, δεν χρειάζεται να συνεχίσεις την ανάγνωση.
Αν όμως θέλεις να κοιτάξεις μέσα από μια μικρή ρωγμή στα τείχη της Τροίας, τι ταινία θέλει να κάνει ο Nolan, αλλά και τι ακριβώς ετοιμάζεται να "χαλάσει", συνέχισε.

Η 'Δουνκέρκη' φοράει χιτώνα και μπαίνει στον Δούρειο Ίππο

Πλάνο με τον Μενέλαο να διηγείται στον Τηλέμαχο.
Ο Δούρειος Ίππος αναδύεται ως υδάτινο θηρίο από τη θάλασσα. Κάποιοι Τρώες, δύσπιστοι, λογχίζουν το "δώρο". Ακολουθεί η είσοδος του ξύλινου αλόγου μέσα στην -έως τώρα- απόρθητη χώρα. Οι πύλες ανοίγουν εκ των έσω. Και η άλωση αρχίζει, μέχρι να αποκαλυφθεί μια γιγαντιαία, μυστηριώδης, επιβλητική φιγούρα στο βάθος του στρατού που εισβάλλει.

Όποιος έχει δει τη 'Δουνκέρκη' και διαθέτει λειτουργικό νευρικό σύστημα, αντιλαμβάνεται αμέσως ότι ο Nolan δεν ενδιαφέρεται για "επικό ηρωικό θέαμα", αλλά για επική θεαματική φθορά: Ξεθωριασμένα χρώματα. Ορίζοντας βαρύς. Πρόσωπα μέσα σε αφιλόξενο τοπίο με στοιχεία αδιάφορα, ίσως και εχθρικά προς την ανθρώπινη ύπαρξη.

Αυτό όμως είναι η ποίηση της εικόνας: όχι απλώς το "κοίτα πόσο ωραίο είναι το κάδρο", αλλά το "κοίτα πόσο λίγος είσαι μέσα του". Και κάποιες φορές ενοχλεί. Γιατί απαιτεί συναίσθημα. Και το συναίσθημα δεν χωρά σε εθνικιστικά timelines.

Nolan, Όμηρος και ο κοινός εχθρός: ο Χρόνος

Υπάρχει μια σταθερή, σχεδόν εμμονική θεματική στο έργο του Nolan:
ο άνθρωπος απέναντι στον χρόνο. Από το 'Memento' και το 'Inception', μέχρι το 'Interstellar' και τη 'Δουνκέρκη', ο χρόνος δεν είναι φόντο. Eίναι αντίπαλος. Όχι ως αόριστη φιλοσοφική προσέγγιση, αλλά ως elemental εχθρική δύναμη.
Ο χρόνος που διαλύει μνήμη, ταυτότητα, επιστροφή.
Ο χρόνος που δεν ηττάται, μόνο διαπραγματεύεται και πάντα με υψηλό διακύβευμα και κόστος.

Η Οδύσσεια ούτως ή άλλως, δεν είναι μόνο ταξίδι επιστροφής. Δεν είναι ένα ταξίδι χώρου, αλλά χρόνου -αρκεί να θυμηθούμε πόσες φορές ο ίδιος ο Όμηρος αποφεύγει τη γραμμική αφήγηση. Ένας άνθρωπος που επιστρέφει αγνώριστος, σε έναν κόσμο που έχει προχωρήσει χωρίς αυτόν. Ένας ήρωας που δεν νικά τον χρόνο -απλώς επιμένει και υπομένει απέναντί του.

Και σε αυτό το απόσπασμα, ο Nolan γυρίζει την κλεψύδρα και αρχίζει να μετράει τον χρόνο όπως κάνει πάντα στα έργα του:
Αν αυτό δεν είναι ευθέως ομηρικό, τότε ο Οδυσσέας ήταν απλώς τουρίστας.

Nolan vs αίλυνες purists των social: αρχαιολατρία με Παναγίτσα και γαλανόλευκη 

Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι βασικό, γιατί υπάρχει σύγχυση επιπέδου εθνικής σχολικής γιορτής:
Ο Όμηρος δεν ήταν ιστορικός. Ήταν επικός ποιητής. Συνεπώς, δεν κατέγραψε ιστορία. Έγραψε μυθολογία μέσω ποίησης. Προφορική. Ρευστή. Που δέχθηκε αμέτρητες παρεμβάσεις μέσα στα χρόνια και παρέμεινε αλώβητη στο νόημά της.
Η "αυθεντικότητα" λοιπόν στον μύθο δεν βρίσκεται ούτε στο μήκος του ξίφους, ούτε στο αν το κράνος είναι 12ου ή 11ου αιώνα π.Χ.
Βρίσκεται στο υπαρξιακό φορτίο που μεταφέρει μέσα στον χρόνο. Και, ναι, εξελισσεται.

Όποιος λοιπόν ψάχνει "ιστορική ακρίβεια" στον μύθο, είναι σα να απαιτεί GPS από τον Δαιδαλο ή απλά ψάχνει για ένα ασφαλές ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ. Και όποιος ψάχνει τέτοια ιστορική ασφάλεια, δεν ψάχνει τέχνη. Γι' αυτό και συχνά καταφεύγει σε διαδικτυακούς τσαρλατάνους που του χαϊδεύουν τα εθνικιστικά του αντανακλαστικά.

Αλλά εδώ ας το πούμε καθαρά, χωρίς μισόλογα: οι "purists" αυτοί δεν είναι καν αισθητικά αυστηροί. Είναι οι ημιμαθείς αρχαιολάγνοι των social media, που βλέπουν τον Όμηρο όχι ως μύθο, αλλά ως εθνικό πιστοποιητικό ιδιοκτησίας για να ενισχύσουν το γενικότερο εθνικιστικό τους αφήγημα. Οπότε, όταν κάποιος τους χαλάει αυτό το αφήγημα και δεν μετατρέπει την αρχαιότητα σε φετιχιστικό wallpaper εθνικής υπεροχής, είναι ασυγχώρητος.

Η τέχνη δεν χρωστάει επιβεβαίωση. Χρωστάει ενόχληση.

Και αυτό δείχνει να είναι η 'Οδύσσεια' του Nolan: Μια ταινία απαιτητική. Ίσως και άβολη. Για κοινό που δεν περιμένει το νέο '300', με ψηφιακό σπλάττερ και fast food εθνικισμό. Φτιαγμένη για αίθουσα, όχι για home entertainment, όχι για timeline, όχι για εθνική επιβεβαίωση, όχι για likes με δάφνες.

Και αν αυτό εξοργίζει τους purists και τους "ιστορικούς" των social, τότε κάτι γίνεται απολύτως σωστά.

Ο Nolan, με την εμμονή του στον χρόνο, τη μνήμη, την απώλεια, τον άνθρωπο που παλεύει με δυνάμεις δυσανάλογες, είναι πιο κοντά στον Όμηρο απ’ όσο θα είναι ποτέ όποιος κρατά σημειωματάριο λαθών μπροστά στην οθόνη. Άλλωστε, ο  Όμηρος δεν έγραψε για να νιώθεις εθνικά ασφαλής. Έγραψε για να νιώθεις ανθρώπινα εκτεθειμένος.

Ή πιο απλά: αν μετράς σανδάλια και σπαθιά, έχεις χάσει το ταξίδι.

Read More »

JIMI HENDRIX: Ο άνθρωπος που έκανε τον ηλεκτρισμό να του ζητήσει αυτόγραφο

Υπάρχουν μουσικοί που άφησαν ίχνη. Ο Jimi Hendrix άφησε…κρατήρα. Όχι απλώς επειδή έπαιζε την κιθάρα ανάποδα ή της έβαζε φωτιά, αλλά επειδή έκανε κάτι βαθύτερο: επανεφηύρε την ίδια την ιδέα του ηλεκτρικού ήχου. Κι αν σήμερα οποιοσδήποτε πιτσιρικάς μπορεί να ανοίξει ένα plugin και να γεννήσει έναν εξωγήινο ήχο με ένα κλικ, αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον άνθρωπο που έκανε την Stratocaster να μιλάει σε διαλέκτους που κανείς πριν δεν είχε ακούσει.

Ο Hendrix δεν ενδιαφέρει τους μουσικολόγους σαν απλή μελέτη περίπτωσης, αλλά ως μουσικό φαινόμενο: Είναι ένα από τα σπάνια δείγματα όπου η τεχνική αρετή, η τεχνολογική περιέργεια και η πολιτισμική στιγμή συντονίστηκαν σαν στουντιακά κανάλια χωρίς διαρροές. Κι εκεί, μέσα σ’ αυτή τη μαγική ευθυγράμμιση, έγιναν πράγματα που ακόμα μετράμε.

Καλώδια, ηλεκτρισμός και...μια απείθαρχη Stratocaster 

Στα τέλη των 60s, η ηλεκτρική κιθάρα ήταν ήδη δημοφιλής. Όμως ήταν ακόμη δεμένη με τη λογική του "πένα-καλώδιο-ενισχυτής" και οικείες πεντατονικές -στην καλύτερη περίπτωση ευφάνταστα μελωδικά ριφάκια από τους Beatles.
Ο Hendrix, αντίθετα, τη χρησιμοποίησε σαν αγρίμι έτοιμο να απελευθερωθεί. Έβλεπε τον ενισχυτή όχι ως συσκευή ενδυνάμωσης του ήχου, αλλά ως ημίτρελο επιστημονικό συνεργάτη σε πειράματα.

Η επιθυμία του να ελέγξει το feedback -και όχι να το αποφύγει- μοιάζει με κάποιον που βλέπει την φωτιά και τον ηλεκτρισμό όχι ως κίνδυνο, αλλά ως μέσο έρευνας και ανακάλυψης. Η φυσική του ηλεκτρομαγνητισμού υποκλίνεται ακόμη: σήματα, παρεμβολές, κύματα πίεσης -όλα έγιναν εργαλεία εκφραστικότητας.
Οι μουσικολόγοι συχνά μιλούν για την "απελευθέρωση του θορύβου" στη σύγχρονη μουσική -ο Hendrix το εφάρμοσε χωρίς να χρειαστεί να γράψει μουσικό μανιφέστο ή παρτιτούρα.

Και όταν πατούσε το fuzz και το wah, δεν τα έκανε για να στολίσει τον ήχο: Τα ενέταξε στη δομή της φράσης, σαν να ήταν σύμφωνα και φωνήεντα πάνω σε πεντάγραμμο. Αν ο Bach έγραφε counterpoint, ο Hendrix έγραφε counter-noise και -ώ του θαύματος- το έκανε να ακούγεται το ίδιο απολαυστικά.

Ένα στούντιο, μισή κονσόλα και άπειρη περιέργεια

Αν κάποιος θέλει να καταλάβει πόσο μπροστά ήταν η σκέψη του Hendrix, ας ακούσει το 'Electric Ladyland' και θα νιώσει ότι μεταφέρθηκε σε μουσικό πλανήτη με διαφορετική ατμόσφαιρα: στερεοφωνικά περάσματα που στροβιλίζονται, πολλαπλά layers σαν υφάσματα, echo που αναπνέει. Και -φυσικά- μια κιθάρα που μοιάζει να εξομολογείται, να μονολογεί ή να αφηνιάζει.

Η ηχογράφηση δεν ήταν για εκείνον απλή αποτύπωση, αλλά η ίδια η πράξη δημιουργίας: Όπως οι ιμπρεσιονιστές ζωγράφοι πειραματίζονταν με το φως έναν αιώνα πριν, ο Hendrix πειραματιζόταν με τον μουσικό χώρο -την πανοραμική τοποθέτηση, τη φάση, τις ανακλάσεις. Και έτσι άνοιξε τον δρόμο για να γίνει το στούντιο βασικό όργανο της μουσικής εξέλιξης -κάτι που σήμερα θεωρούμε δεδομένο σε όλα τα σύγχρονα είδη, από την ambient μέχρι την ηλεκτρονική παραγωγή.

Πολλοί καλλιτέχνες σήμερα "χτίζουν" κομμάτι με κομμάτι, σαν να συναρμολογούν ηχητικό παζλ. Ο Hendrix το έκανε όταν η κονσόλα ήταν ακόμη φανταχτερός πίνακας με κουμπιά που μόνο οι τεχνικοί καταλάβαιναν. Ο ίδιος, βέβαια, καταλάβαινε αρκετά ώστε να πειραματιστεί -και λίγο παραπάνω ώστε να μην ρωτήσει αν "επιτρέπεται".

Blues, ψυχεδέλεια, rock και soul σε ένα shaker –shake well (ή αλλίως, πώς χωράνε 3-4 είδη σε δύο μέτρα)

Για έναν μουσικό που έγινε θρύλος μέσω της ροκ, ο Hendrix είχε ελάχιστη υπομονή με τα στεγανά της. Η σύνθεσή του ήταν υβριδική και πειραματική, σχεδόν οργανικά πολυστυλιστική: Έπαιρνε τις κλασσικές blues γραμμές, τις ανακάτευε με rock και soul phrasing και τις τοποθετούσε επάνω σε ψυχεδελικά περιβάλλοντα που ακούγοταν σαν να έχουν ηλεκτρισμένο jazz DNA στη μετάλλαξή τους.

Και αυτό, γιατί δεν επεδίωξε ποτέ να "ανήκει" κάπου, γι' αυτό και είναι τόσο διαχρονικός. Η μουσική του λειτουργεί σαν εργαστήριο μεταλλάξεων, όπου η αρμονία και η ηχητική υφή αγκαλιάζουν η μία την άλλη χωρίς να ζητούν άδεια. Αν κάποιος σήμερα προσπαθήσει να αναλύσει τα κομμάτια του με αυστηρή θεωρητική προσέγγιση, θα διαπιστώσει ότι το αρμονικό πλαίσιο συχνά παραχωρεί χώρο στο ηχοχρωματικό πλαίσιο. 

Ο Hendrix έφτιαχνε μουσική με τη λογική "ό,τι είναι νόστιμο μπαίνει στη συνταγή". Οι μουσικολόγοι μετά προσπαθούσαν να τα ξεχωρίσουν και ιδρωναν σαν εξεταστές που διορθώνουν γραπτά με άγνωστη σε αυτούς γλώσσα και συντακτικό.

Live εμφανίσεις = ηλεκτρικός εξορκισμός 

Η σκηνική παρουσία του Hendrix δεν ήταν θέατρο για το θέατρο. Η πυρωμένη Stratocaster, οι κινήσεις, η αμεσότητα δεν ήταν κόλπα εντυπωσιασμού, αλλά η φυσική προέκταση της σχέσης του με το όργανο. Σαν να συνομιλούσε με μια ζωντανή οντότητα. Σαν να διαπραγματευόταν μαζί της το επόμενο riff. 

Πολλά επίσης έχουν ειπωθεί για τη φαντασμαγορία του Woodstock ή του Monterey, όμως η ουσία είναι άλλη: ο Hendrix εισήγαγε μια καινούρια λογική για το τι σημαίνει ζωντανή μουσική. Η σκηνή μαζί του έμοιαζε σαν να είχες πάει για rock συναυλία αλλά έπεσες κατά λάθος σε τελετουργικό όπου η κιθάρα έχει αναφαίρετο δικαίωμα λόγου -και, μεταξύ μας, περισσότερη προσωπικότητα από τους μισούς ανθρώπους στο ανυποψίαστο κοινό.

Ένας Αφροαμερικανός που μπήκε στο σπίτι της rock και άλλαξε την επίπλωση

Καιρός να ειπωθεί καθαρά: το rock δεν ήταν σε καμία περίπτωση έτοιμο για την παρουσία του. Αλλά μερικές φορές ο καλύτερος τρόπος να αλλάξεις κάτι είναι απλώς να μπεις μέσα και να παίξεις τόσο καλά που ξεχνάνε όλοι ποιος “ανήκει” πού.
Σε μια εποχή όπου η rock σκηνή ήταν κατά κανόνα "λευκή", έρχεται ένας Αφροαμερικανός που διέλυσε κάθε προϋπόθεση του "τι είναι rock" και έγινε σύμβολο μιας άλλης προοπτικής. Δεν χρειάστηκε να μιλήσει για κοινωνική αλλαγή: η ίδια του η παρουσία στο επίκεντρο της ροκ κουλτούρας ήταν μια τέτοια πράξη.

Το αυτί μας δεν επέστρεψε ποτέ εκεί που ήταν

Από τους κιθαρίστες της γενιάς του funk μέχρι τους πρωτοπόρους του grunge, από τους αρχιτέκτονες της ψυχεδέλειας μέχρι τους παραγωγούς της σύγχρονης ηλεκτρονικής σκηνής, το αποτύπωμά του είναι παντού. Όχι επειδή όλοι προσπαθούν να παίξουν σαν αυτόν (και καλή τύχη σε όποιον το δοκιμάσει), αλλά επειδή άνοιξε το παράθυρο της ελευθερίας που όλοι μπορούν πλέον να αξιοποιήσουν.

Αν κάτι άφησε ως παρακαταθήκη, είναι η βεβαιότητα ότι ο ήχος έχει περισσότερες δυνατότητες από όσες νομίζουμε και ότι, κάπου εκεί έξω, υπάρχει πάντα μια νότα που δεν έχει ακόμη ακουστεί. Ο Hendrix την άκουγε ήδη.
Δεν ήταν απλώς ένας ακόμη κιθαρίστας. Ήταν ο ορισμός της μουσικής ρήξης. Και οι ρήξεις δεν ξεπερνιούνται -απλώς μαθαίνουμε να ζούμε μέσα στις συνέπειές τους.

Bonus track: “Ξεπερασμένος”, ε; Να σου πω και για το ξεπερασμένο οξυγόνο που αναπνέεις…

Κι όμως: Υπάρχουν κάποιοι που λένε ότι "ο Hendrix πλέον είναι παρωχημένος για την κιθάρα".
Ναι, "ξεπερασμένος"...Όπως ο Ιπποκράτης, ο Einstein, ο Da Vinci και ο Beethoven...

Είναι η ίδια κατηγορία ανθρώπων που θα κοιτάξουν έναν φούρνο μικροκυμάτων και θα πουν "OK, ζεσταίνει, αλλά δεν έχει Wi-Fi".

Το να λες ότι ο Hendrix είναι ξεπερασμένος επειδή δεν χρησιμοποιούσε ιλιγγιώδη arpeggios όπως ο Malmsteen, είναι σαν να λες ότι ο Pollock είναι ξεπερασμένος επειδή δεν είχε Procreate.

Το καινούριο, το ανατρεπτικό, το καινοτόμο, αυτό που θεωρείται πλέον δεδομένο και απαραίτητο, υπάρχει επειδή υπήρξε κάποιος που δεν φοβήθηκε να επαναπροσδιορίσει ριζικά τα standards της εποχής του.

Ναι, φυσικά, και ο Hendrix δεν είχε Neural DSP. Ούτε και τη στρουκτουραλιστική τεχνική του τρίπτυχου "Vai-Satriani-Malmsteen".
Είχε όμως ένα τεράστιο προτέρημα: Καταλάβαινε την ηλεκτρική ενέργεια καλύτερα απ’ όσο εμείς καταλαβαίνουμε τα ίδια μας τα νεύρα. Και τη μετουσίωνε σε μουσική.

Κι αν δεν σε πείθει αυτό, σκέψου κάτι απλό:

Ο Hendrix πέθανε το 1970, μετά από μόλις 7-8 χρόνια καριέρας, αλλά ακούγεται σαν να επεξεργάζεται το αύριο από το παρελθόν. Πόσο “ξεπερασμένος” πρέπει να είσαι για να προηγείσαι πενήντα χρόνια;

Read More »

PIZZA FAN: Όταν το PR σερβίρει καμένο ζυμάρι με διπλό 'cancel'

Αγαπητή Pizza Fan,

Θα ήθελα να εκφράσω τα θερμά μου συγχαρητήρια στο τμήμα PR σας.

Με ένα σμπάρο, καταφέρατε να φάτε δύο cancel -και μάλιστα από εντελώς αντίθετες πλευρές.
Αυτό δεν είναι απλά ατυχία, είναι στρατηγικό ταλέντο που διδάσκεται μόνο σε ειδικά bootcamps επικοινωνιακής αυτοχειρίας.

Ειλικρινά, δεν έχω ξαναδεί εταιρεία να κατορθώνει να αποξενώσει ταυτόχρονα τόσο εκείνους που χειροκρότησαν την απόλυση ενός συνεργάτη της, όσο και εκείνους που την κατηγόρησαν για λογοκρισία. Θα έλεγα ότι αυτό είναι η επικοινωνιακή εκδοχή του να σου πέφτει η πίτσα από τα χέρια και να προσγειώνεται ανάποδα σε δύο διαφορετικά χαλιά.

Η υπόθεσή σας είναι ήδη ένα case study παραδείγματος προς αποφυγή, που θα μπει με χρυσά γράμματα στις σημειώσεις φοιτητών Επικοινωνίας, Δημοσίων Σχέσεων και Κοινωνιολογίας. Θα μπορούσε μάλιστα να διδάσκεται στο Πανεπιστήμιο υπό τον τίτλο: "Πώς να καταφέρεις να μη σε χωνεύει κανείς σε δύο απλά βήματα".

(Hint: Η ειρωνεία είναι στο "χωνεύει").

Επειδή όμως είμαι άνθρωπος που δεν περιορίζεται στον σαρκασμό, αλλά προτείνει λύσεις, να ξέρετε πως μπορώ να σας προσφέρω τις υπηρεσίες μου: Ως κάτοχος Master στην Κοινωνιολογία του Διαδικτύου και με ειδίκευση στη διαχείριση επικοινωνιακών κρίσεων, μπορώ να σας βοηθήσω να αποφύγετε μελλοντικά τέτοιες δημιουργικές αυτοπυρπολήσεις. Δεσμεύομαι πως εφόσον συνεργαστούμε, στις επόμενες κατηγορίες εις βάρος σας, θα φάτε μόνο ένα cancel τη φορά.

Η αμοιβή μου είναι λογική. Ωστόσο, αμοιβή σε είδος αποκλείεται
(μην τολμήσετε να στείλετε εκπτωτικά κουπόνια, θα θεωρηθεί προσωπική επίθεση).

Με εκτίμηση,

Βασίλης Άλφα
(Ή αλλιώς, κάποιος που ξέρει ότι η πίτσα δεν χρειάζεται ιδεολογικό καρύκευμα).

ΥΓ1: Το ότι υπερασπίζομαι τον Ρούπο, δε σημαίνει ότι τον θεωρώ και ταλαντούχο: άνοστα αστεία, μέτριο delivery, γενικά αχώνευτος. Ωστόσο, πιθανότατα απολύθηκε γιατί δεν έκανε αστεία με φούρνους και δεν είναι ένας δίποδος εμετός όπως ο Μπογδάνος.
(Το πιάσατε πώς γίνεται το σωστό reference εσείς εκεί στο PR της Pizza Fan;)
ΥΓ2: Αν σκέφτεστε να με απολύσετε κι εμένα προληπτικά, να ξέρετε πως δεν έχω υπογράψει ακόμα. Cheers.

Read More »

ΣΩΤΗΡΙΑ ΜΠΕΛΛΟΥ: Η Edith Piaf του ρεμπέτικου, αλλά με βιτριόλι στην τσέπη και ψυχή από ατσάλι

Η Σωτηρία Μπέλλου δεν χωράει σε αγιογραφίες. Ήταν φωνή-ξυράφι, ψυχή-καμίνι και ζωή που δεν έμαθε ποτέ να υποκλίνεται. Ήδη από τα πρώτα της βήματα, η ζωή της έμοιαζε με κακογραμμένο μελόδραμα που μόνο η ίδια μπορούσε να διορθώσει. Την πάντρεψαν με το ζόρι με έναν άντρα που την κακοποιούσε, σε σημείο να αποβάλλει. Εκείνη απάντησε με βιτριόλι. Πλήρωσε το τίμημα της ελευθερίας με φυλακή, αφήνοντας πίσω το ρόλο του θύματος.

Στην Κατοχή οργανώθηκε στην Αντίσταση με το ΕΑΜ. Συνελήφθη από τους Γερμανούς και βασανίστηκε. Πήρε μέρος στα Δεκεμβριανά και στη Μάχη της Αθήνας καταλήγοντας με σφαίρα στο χέρι και χειροπέδες στους καρπούς.
Κι όμως δεν σταμάτησε. Το 1949, κάποιοι Χίτες την έκαναν τουλούμι στο ξύλο στο κέντρο που τραγουδούσε, γιατί αρνήθηκε την "παραγγελιά" τους. Στο πάλκο και ο Τσιτσάνης. Κανείς δεν αντέδρασε να την υπερασπιστεί.
Αντράκια ξεφτίλες...Η Μπέλλου είχε αποδείξει ξανά ότι δεν ήταν απλώς μια μεγάλη τραγουδίστρια. Ήταν σωστή θεομηνία. Μια γυναίκα από ατσάλι που ποτέ δεν έμαθε να χαμογελά για να βρει θέση στα σαλόνια ακολουθώντας κοινωνικές νόρμες. Μια φωνή που επέστρεφε πάντα από την κόλαση για να κατεβάσει άλλο ένα ποτηράκι στην υγειά της.

Δεν έκρυψε ποτέ ότι ήταν ομοφυλόφιλη -και μάλιστα σε μια εποχή που αυτό δεν σήμαινε πολύχρωμη "υπερηφάνεια", αλλά κοινωνικό εξοστρακισμό.

Αν ξεκινούσε σήμερα, θα την έκαναν σύμβολο της LGBTQ+ κοινότητας. Εκείνη όμως μάλλον θα τους κοιτούσε με το γνωστό της ύφος και θα σήκωνε το μεσαίο δάχτυλο, πριν ανάψει άλλο ένα τσιγάρο.

Κι αν θέλουμε να μιλήσουμε για μουσικές αδικίες, ας σταθούμε σε μία: ο Θεοδωράκης δεν της εμπιστεύτηκε ποτέ έργα του. Ούτε καν τον 'Επιτάφιο'. Ίσως γιατί φοβήθηκε ότι εκείνη θα τον έκανε επιτάφιο για όλους τους άλλους. Κι έτσι χάσαμε την ευκαιρία να ακούσουμε τον Ρίτσο με τη φωνή που μπορούσε να τον στήσει απέναντι στον Χάρο και να τον κάνει να υποχωρήσει. 

(Αντίθετα, προτίμησε τον υπερεκτιμημένο μπουχέσα της μιάμισης οκτάβας που κώλωσε μπροστά στη Χούντα τραγουδώντας τον ύμνο της. Και την πολιτική γυρολόγα/σιγανοπαπαδιά, που ακούγεται σαν νεροσωλήνας σε απόφραξη με Τουμποφλό και σε τόνο θνησιγενούς Σι Μπεμόλ. Αλλά αυτά είναι μια άλλη ιστορία που θα αναλυθούν σε απόμενη ανάρτηση).

Ευτυχώς, υπήρξαν κι άλλοι με περισσότερη μουσική οξυδέρκεια που δεν είδαν στη Μπέλλου μια λαϊκή τραγουδίστρια περιορισμένης χρήσης, αλλά το μοναδικό ηχείο που μπορούσε να κουβαλήσει το βάρος των λέξεών τους.
Ο Σαββόπουλος και ο Μούτσης της έδωσαν τραγούδια τους κι εκείνη τα έκανε μουσικά ορόσημα: Αρκεί να ακούσει το δυναμικό "μπάσιμό" της στο "Δε λες κουβέντα" ή την άνεσή της στα δωρικά γυρίσματα στο "Ζεϊμπέκικο".
Γιατί η Μπέλλου δεν ερμήνευε απλώς: έπαιρνε τη μελωδία και την έβγαζε από το στομάχι, μαζί με όλη την πίκρα, τον καπνό και το κρασί που της χρωστούσε η ζωή.

Και το κυριότερο: δεν αποζητούσε το χειροκρότημα εκβιάζοντας συναίσθημα με υπερβολές. Δεν παρακαλούσε το κοινό να την αγαπήσει. Απλώς ανέβαινε στο πάλκο, έλεγε την αλήθεια της και την άφηνε να πέσει πάνω σου. Σαν την Edith Piaf, μόνο που αντί για «non, je ne regrette rien» θα έλεγε ξερά:

«Ναι, το έκανα. Και λοιπόν;»

ΥΓ: Στη φωτογραφία, η Σωτηρία Μπέλλου δίπλα στον Christopher Lee.
Ο ίδιος, σε δηλώσεις του τότε στην ΕΡΤ, είχε πει πως «η φωνή της Σωτηρίας Μπέλλου είναι εφάμιλλη με εκείνη της Billie Holiday».

Μια γυναίκα λοιπόν, που δεν την αναγνώρισε αρκετά η ελληνική κουλτούρα της βιτρίνας, αλλά την τίμησε ένας πολυτάλαντος Βρετανός λόρδος. Δυο άνθρωποι που, αν μάζευες τις εμπειρίες εκατό ζωών, πάλι δε θα τους έφτανες.

Read More »

ΠΡΟΣ ΚΑΘΕ ΕΛΛΗΝΑ ΚΥΝΗΓΟ: Το μεσαίο δάχτυλο της λογικής υψωμένο ενάντια στη σκανδάλη της παράνοιας

Υπάρχει ένα μοναδικό είδος ανθρώπου που αυτοσυστήνεται ως "προστάτης και ρυθμιστής της φύσης", ενώ το βασικό του χόμπι είναι να την κατακρεουργεί με σκάγια. Ο ίδιος θα σου παραθέσει κατεβατά από "επιχειρήματα" -που θυμίζουν περισσότερο μεθυσμένο μπάρμπα σε γιορτινό τραπέζι παρά λογικό ον- για να σου εξηγήσει ότι το να σκοτώνεις λαγούς είναι πολιτισμός, παράδοση, ελευθερία, αλλά και… ψυχοθεραπεία.
Επειδή, όμως, το ψέμα θέλει φάπα και το θράσος γιατρειά, ακολουθεί μια συλλογή από θεραπευτικές απαντήσεις ταχείας δράσεως -ειδικά στοχευμένες σε όσους κρατούν δίκαννο φορώντας παραλλαγή για να κρύψουν τη γύμνια της λογικής τους:

- «Είναι στο DNA μας να κυνηγάμε».
Έχεις μπερδέψει το DNA με την κάρτα μνήμης της GoPro. Αν όλα όσα κάναμε προϊστορικά ήταν αποδεκτά, να φέρουμε πίσω και τους λιθοβολισμούς.
Ζεις στον 21ο αιώνα. Καιρός να προχωρήσεις λίγο.

- «Οι άνθρωποι κυνηγούσαν ήδη από την προϊστορία».
Επίσης, οι άνθρωποι εκείνοι πέθαιναν στα 30 και έκαναν ανρωποθυσίες στον ήλιο. Μήπως να τους μιμηθείς και σ’ αυτά; Αν ζεις με πρότυπο τη Λίθινη Εποχή, βγάλε τη στολή παραλλαγή που φοράς. φόρεσε δέρματα και πήγαινε να ζήσεις σε σπηλιές. 

- «Συνεχίζουμε την Ιστορία. Και οι αρχαίοι Έλληνες κυνηγούσαν».

Σωστά. Επίσης, είχαν αναπτύξει και πολιτισμό, φιλοσοφία, τέχνη, επιστήμες και έχτιζαν Παρθενώνες. Δεν σε βλέπω όμως να θες να τους μοιάσεις σε αυτά. Και σου έχω νέα: Κυνηγούσαν με δόρυ και τόξο. Όχι με τζιπ, καραμπίνες, κυάλια, gps, vhf και δέκα βασανισμένα κυνηγόσκυλα.
Συνεπώς, δεν είσαι καν η συνέχεια της ιστορίας. Είσαι ο Ράμπο από το Temu με σαπιοκοιλιά και τριγλυκερίδια, καβάλα σε 4x4.  

- «Το κυνήγι είναι παράδοση».
Σπουδαία λογική: και η δουλεία ήταν παράδοση. Και το κάψιμο μαγισσών ήταν. Και η βεντέτα επίσης.
Μάθε επιτέλους ότι κοινωνία έχει ανάγκη από ανθρώπους με αξίες, όχι από ούγκανους που βγαίνουν στο δάσος για να "τιμήσουν" τον προπάππο που έπαιζε μονομαχία με φασιανούς.

Με απλά λόγια για να το εμπεδώσεις: Αν κάτι είναι "παραδοσιακά ηλίθιο", δεν παύει να είναι ηλίθιο.

- «Και οι λύκοι και τα λιοντάρια σκοτώνουν».

Ναι, για να επιβιώσουν. Όχι για την πλάκα τους. Και ούτε τραβάνε selfies με πτώματα, για να τα ποστάρουν στα social.

Αν θες να λειτουργείς με ζωικά πρότυπα, μην κάνεις επιλεκτική αντιγραφή.

Βγες τσίτσιδος στη φύση και τράβα να παλέψεις τον αγριόχοιρο και την αρκούδα με τα χέρια και τα δόντια σου -και μετά έλα να μιλήσουμε για “ισότητα όρων”. Ή μπορείς απλά να ξεκινήσεις με το να μυρίζεις κώλους για χαιρετισμό και να ζευγαρώνεις πάνω σε λάσπες. Your choice.

- «Αγαπάμε τη φύση».
Ναι, όπως αγαπά και ο εμπρηστής το δάσος: θερμά και καταστροφικά.
Αν η αγάπη σου για το δάσος εκφράζεται με πυροβολισμούς, αίμα και ουρλιαχτά, φαντάζομαι και τις σχέσεις σου τις λύνεις με μπουκάλι ουίσκι και λοστό κατακέφαλα.
"Σ' αγαπώ γι' αυτό και σε σκοτώνω" δηλαδή. Θα απορούσε και ο Τζέφρι Ντάμερ με την περιπτωσή σου...

- «Προστατεύουμε τους κτηνοτρόφους από λύκους, αρκούδες κλπ που έχει αυξηθεί ο αριθμός τους».

Μπα; Δηλαδή γίνατε οι vigilante του δάσους και πυροβολείτε τη βιοποικιλότητα για να κοιμάται ήσυχος ο μπαρμπα-Μήτσος με τα πρόβατα! Εύγε!

Εναλλακτικές..; Συμβίωση, φράχτες, εκπαίδευση, αποζημιώσεις, λύσεις αιώνα 21ου...;;; Αλλά όχι. Πάντα πιο εύκολο να ξεπαστρέψεις και να βγάλεις τα απωθημένα σου, παρά να κατανοήσεις και να κάνεις έργο. 

 - «Κάνουμε έργα για τη φύση και την έχουμε προστατεύσει από πυρκαγιές και άλλες καταστροφές».

Ναι, όπως οι μαφίες που “προστατεύουν” μαγαζιά από άλλες μαφίες.

Κάνετε δασοπροστασία και στη συνέχεια κυνηγάτε σε καμμένες εκτάσεις ζώα που πασχίζουν να επιβιώσουν εκεί. Αυτό δεν λέγεται προσφορά, λέγεται  ενοχή με σαχλό άλλοθι.

Αν πραγματικά νοιαζόσασταν για τη φύση, θα την αφήνατε να ζήσει εξαρχής. Όχι να ξεψυχήσει στα πόδια σας με ένα διαμπερές στο συκώτι.

- «Αν δεν κυνηγούσαμε, θα γέμιζε ο τόπος αγριογούρουνα».
Ίσως γιατί ΕΣΥ αρχικά τα εκτρέφεις, ΕΣΥ τα έχεις αφήσει στη φύση και επιπλέον, ΕΣΥ αφάνισες και όλους τους φυσικούς θηρευτές, γιατί ΕΣΥ ήσουν εκείνος που ήθελε αφθονία θηραμάτων για να μπουμπουνίζει. Μην παριστάνεις λοιπόν τον "ρυθμιστή".
(Αν και μάλλον καλύτερα θα ήταν να σας αφήσουμε κι εσάς να υπερπληθύνετε για να σας "διαχειριστούμε" ανάλογα στη συνέχεια.
Πώς σου φαίνεται; ).

- «Εμείς οι κυνηγοί κάνουμε και δράσεις προστασίας της πανίδας».
Μπράβο, φυτεύεις τώρα, για να έχεις κάτι να σκοτώσεις αύριο.
Είναι σαν να λες: “χτίζω νοσοκομείο, γιατί μου αρέσει να μαχαιρώνω κόσμο”. Το ότι βάζεις ταμπέλα “περιβαλλοντικός σύλλογος” πάνω από το δίκαννο, δεν αλλάζει τη χρήση του.

- «Μαθαίνουμε στα παιδιά μας την αξία της φύσης».
Εξαιρετικό μάθημα: Με καραμπίνα και νεκρό λαγό. Εκπαιδευτικό, όσο κι ένα μάθημα ιατρικής από τον Hannibal Lecter, με πτώματα μαγειρεμένων γειτόνων.
Τους μαθαίνετε ότι αυτό που μπορεί να τους συγκινήσει στη φύση, μπορούν και να το σκοτώσουν. Μπράβο σας. Αν αυτό είναι οικολογική αγωγή, τότε και ο βιασμός είναι σεξουαλική διαπαιδαγώγηση. Όχι, μπράβο σας.

- «Μου το έμαθε ο πατέρας μου και θέλω να το μεταδώσω».
Και κάποιοι έμαθαν από τον πατέρα τους να είναι ρατσιστές και να χτυπάνε γυναίκες. Δεν το έκαναν οικογενειακή παράδοση. Το να κληρονομείς λάθη δεν είναι καθήκον, είναι ευθύνη να τα σταματάς.
Μην διδάσκεις λοιπόν αίμα. Δίδαξε συνέπεια και ηθική. Εκτός αν θεωρείς τον εαυτό σου ανίκανο για κάτι τέτοιο.

- «Το κυνήγι ρυθμίζει τα οικοσυστήματα».

Ναι, γιατί πριν εφεύρουμε τις Beretta, η φύση δεν είχε βρει τρόπο να αυτορυθμίζεται. Εκατομμύρια χρόνια εξέλιξης και επιβίωσης και περιμέναμε τον Μήτσο από το Μενίδι να ρυθμίσει τον πληθυσμό των αγριογούρουνων με το κουμπωτό του γιλέκο.

Ο λύκος και ο λύγκας το έκαναν πολύ καλύτερα. Και χωρίς κανένα κόστος.

- «Τα θηράματα είναι πάρα πολλά και καταστρέφουν τις καλλιέργειες».
Πάλι τα ίδια. Και το μυαλό είναι σπάνιο. Ας ξεκινήσουμε να εξολοθρεύουμε τους βλάκες που είναι πάρα πολλοί λοιπόν. Συνεπώς...τρέχα. Εκτός και αν εννοείς ότι απλώς προτιμάς να το παίξεις θεός γιατί σε βολεύει...γεωργικά και θέλεις να ρυθμίσεις την ισορροπία με...σκάγια.
Αλλά όπως προανέφερα: το μυαλό είναι σπάνιο.

- «Είναι άθλημα, είναι σπορ».

Αλήθεια; Και ποιος είναι ο αντίπαλος; Η μπεκάτσα και ο λαγός που δεν έχουν όπλο; 

Το "σπορ" αυτό έχει τόσο fair play, όσο μια μονομαχία όπου ο ένας φορά πανοπλία και κραδαίνει σπάθα και ο άλλος είναι δεμένος με σκοινί πισθάγκωνα. 

- «Δεν είναι χόμπι, είναι τρόπος ζωής».
Το κάνει ακόμα χειρότερο. Γιατί σημαίνει πως δεν σταματάς ούτε όταν χορτάσεις.
Αν σκοτώνεις ως στάση ζωής, είσαι επικίνδυνος για την κοινωνία. Αν σκοτώνεις για διασκέδαση, είσαι ψυχιατρικό περιστατικό.
Μήπως και τα δύο; Διάλεξε.

- «Το κυνήγι είναι τέχνη».
Προφανώς μπερδεύεις τη Μόνα Λίζα με το κεφάλι του αγριογούρουνου στον τοίχο. Αλλά για κάποιον που αυτοπροσδιορίζεται ως "προστάτης της φύσης" είναι μάλλον αναμενόμενη τέτοια τρικυμία εν κρανίω. 

- «Το κυνήγι μου δίνει αίσθηση ελευθερίας».
Ωραία. Και σε άλλους δίνει ελευθερία να ουρλιάζουν σε περαστικούς στο δρόμο – δεν σημαίνει ότι δεν είναι για ίδρυμα. Επιπλέον, η ελευθερία που στηρίζεται στο θάνατο του άλλου, δεν είναι ελευθερία. Είναι ψυχιατρικό σύμπτωμα. 

- «Το κυνήγι είναι ψυχοθεραπεία για μένα...χαλαρώνω όταν κυνηγάω».
Χαλαρώνεις, γιατί εσύ δεν κινδυνεύεις. Για το ζώο είναι η χειρότερη μέρα της ζωής του. Όταν ο μόνος τρόπος για να "χαλαρώνεις" είναι να σκοτώνεις, έχεις σοβαρό ψυχολογικό πρόβλημα. Ξεκίνα sudoku, yoga, ψυχοθεραπεία, ηλεκτροσόκ...Είπαμε: Έχεις πρόβλημα.

- «Είναι καλύτερο από τα κρεατοφαγεία».
Σωστά. Αντί να καταργήσουμε τα σφαγεία, τα φέρνουμε στο δάσος με τζιπάρες και σκυλιά -που, παρεμπιπτόντως, θα εγκαταλείψεις όταν δεν θα μπορούν πλέον να κάνουν τη "δουλειά" τους. 
Το ότι κάτι άλλο είναι χειρότερο, δεν κάνει αυτό ηθικό. Ξεκόλλα.

- «Τρέφει την οικογένειά μου». 
Κι εγώ τρέφομαι χωρίς να σκοτώνω τίποτα. Μαγικό, έτσι;

Αλλά σε καταλαβαίνω: Από το σούπερ μάρκετ στους ανελέητους τουφεκισμούς, ο υποσιτισμός είναι μονόδρομος. Ειδικά όταν βλέπουμε τις φωτογραφίες από τις 45 φάσες και τα εφτά αγριογούρουνα στη σειρά, όπου είναι σαν κυριακάτικος μπουφές για τρία χωριά -και τον ίδιο τον Χάρο μαζί.

- «Τα ζώα δεν έχουν συνείδηση, δεν πονάνε όπως εμείς».
Αν δεν έχουν συναίσθηση, γιατί τρέχουν μακριά σου με πανικό; Γιατί ουρλιάζουν; Γιατί αιμορραγούν; Και από πού πήρες το πτυχίο σου στη νευροβιολογία; Από κυνηγετικό σύλλογο ή το ΙΕΚ Τάπερμαν;

- «Καλύτερα αυτό από ναρκωτικά ή αλκοόλ».

Αυτή η υπέροχη ψευδοδιχοτομία του τύπου: ή θα σκοτώσω ή θα πεθάνω από καταχρήσεις. Δηλαδή, για σένα δεν παίζει τρίτη επιλογή. Δεν υπάρχει μουσική, διάβασμα ή κοινωνική προσφορά.

Όχι. Ή θα αρπάξεις καραμπίνα και φυσίγγια ή κουτάλι και βελόνα.

Φοβερό πνεύμα και λογική. Πρέπει να σε διαλέξει ο δάσκαλος Γιόντα των ψευτοδιλημμάτων.

- «Σκοτώνουμε μόνο ό,τι επιτρέπεται. Είναι νόμιμο.»
Σα να λέμε “ληστεύω μόνο τα ξεχασμένα ανοιχτά πορτοφόλια”.
Και το “ό,τι επιτρέπεται” λέει περισσότερα για την ανικανότητα του νόμου, όχι για τη δική σου αθωότητα. Η Ιστορία άλλωστε είναι γεμάτη από εγκλήματα που ήταν καθόλα νόμιμα την εποχή τους. 

- «Πληρώνουμε για τις άδειες, δεν είμαστε εγκληματίες». 

Ναι, το κράτος σου έδωσε χαρτί να σκοτώνεις. Πληρώνεις για να κάνεις κάτι βλακώδες, οπότε νομίζεις ότι είσαι οκέι...;

Θαυμάσια. Άμα σου δώσουν άδεια για να πατάς σκύλους με κλαρκ, φαντάζομαι θα δηλώσεις και φιλόζωος. 

- «Είναι πιο ανθρώπινο από την εκτροφή.»
Α, ναι; Ξέρεις τι είναι ακόμη πιο “ανθρώπινο”; ΝΑ ΜΗΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΣΚΟΤΩΣΕΙΣ ΚΑΘΟΛΟΥ. Αν νομίζεις ότι το να είσαι λιγότερο τέρας σε κάνει καλύτερο άνθρωπο, τότε ζεις σε λάθος αιώνα.
Είπαμε: μπορείς να επιστρέψεις στη σπηλιά σου όποτε θες. Κανείς δεν θα παρεξηγηθεί από την απουσία σου.

- «Δεν νιώθεις αυτό που νιώθουμε εμείς».

Όντως. Δεν έχω νιώσει ποτέ τη χαρά του να σκοτώσω κάτι που δεν μου έφταιξε σε τίποτα. Το λέμε ενσυναίσθηση και συστήνεται από όλα τα εγχειρίδια ανθρωπιάς.

Αν αυτό που νιώθεις όταν ρίχνεις μονόβολα σε ζώο λέγεται "ευφορία", υπάρχει και άλλος όρος: ψυχοπαθολογία. Και θα είσαι εσύ η βασική αιτία της επαναφοράς της λοβοτομής.

- «Όσοι μας κατηγορούν είναι ψευτοφιλόζωοι και οικολόγοι του κώλου!»

Α, μπράβο. Πάντα ευγενείς και νηφάλιοι οι "εκπρόσωποι της παράδοσης".

Γιατί, βλέπεις, αν αγαπάς ζώα και δεν θες να τα βλέπεις ξεκοιλιασμένα, είσαι "του κώλου". Ενώ αν τα δολοφονείς με εξοπλισμό καταδρομέα, είσαι "άντρας με αρχές".

Και μετά απορείτε γιατί όλο και περισσότεροι άνθρωποι σας φτύνουν και σας θεωρούν απολίτιστους και ψυχοπαθείς...

ΥΓ1: Εσείς βλέπετε στο κυνήγι "ελευθερία", "πολιτισμό" και "ανδρεία".
Αλλά το μόνο που πραγματικά υπάρχει, είναι έλλειψη ενσυναίσθησης, απουσία γνώσης, καφρίλα σε έπαρση, άδεια φυσίγγια και το πτώμα ενός ζώου που δεν ζήτησε να μπει στο ψυχιατρικό σας manual.

ΥΓ2: Η φύση δεν χρειάζεται σωτήρες με παραλλαγές και καταψύκτες γεμάτους θηράματα. Χρειάζεται απλώς να την αφήσουμε στην ησυχία της.
Κι αν αυτό φαίνεται δύσκολο, είναι γιατί το πρόβλημα δεν είναι τα αγριογούρουνα και οι αρκούδες, αλλά τα ψυχοπαθή δίποδα που τραβάνε τη σκανδάλη.

----------------------------------------------------------------------------------

Ενδεικτικές επιστημονικές πηγές για τις αρνητικές επιπτώσεις του κυνηγιού στο οικοσύστημα:

1. Darimont, C. T., et al. (2015). The unique ecology of human predators. Science, 349(6250), 858-860.

➝ Δείχνει ότι ο άνθρωπος, μέσω του κυνηγιού και της υπερεκμετάλλευσης, ασκεί ασύγκριτα πιο καταστροφική πίεση στα οικοσυστήματα από κάθε άλλο θηρευτή.

2. Ripple, W. J., et al. (2016). Bushmeat hunting and extinction risk to the world’s mammals. Royal Society Open Science, 3(10), 160498.

➝ Αναδεικνύει τον κίνδυνο εξαφάνισης για εκατοντάδες είδη λόγω κυνηγιού.

3. Benítez-López, A., et al. (2017). The impact of hunting on tropical mammal and bird populations. Science, 356(6334), 180-183.

➝ Μεγάλης κλίμακας μελέτη που αποδεικνύει πως το κυνήγι μειώνει 

δραματικά τους πληθυσμούς ζώων, ακόμα και σε προστατευόμενες περιοχές.

4. Milner-Gulland, E. J., & Bennett, E. L. (2003). Wild meat: the bigger picture. Trends in Ecology & Evolution, 18(7), 351-357.

➝ Αναλύει πώς η θήρευση για τροφή ή «παράδοση» οδηγεί σε οικολογική ανισορροπία και απώλεια βιοποικιλότητας.

5. IUCN (International Union for Conservation of Nature). Hunting and its impact on species.

➝ Επίσημες αναφορές που κατατάσσουν το κυνήγι ως έναν από τους βασικούς παράγοντες απώλειας βιοποικιλότητας παγκοσμίως.

Read More »

OZZY OSBOURNE: Το τραινάκι του τρόμου που βγήκε απ’ τις ράγες και μπήκε στην Ιστορία

Η θλίψη για έναν μύθο που ποτέ δεν πίστεψα.

Νέτα σκέτα: Δεν με συγκίνησε ποτέ. Δεν με συγκινεί ούτε και τώρα. Αν έβαζα στη σειρά τους τραγουδιστές που με καθήλωσαν, που με ανάγκασαν να σταματήσω ό,τι κάνω και να τους ακούσω, ο Ozzy Osbourne δεν θα υπήρχε ούτε ως χιουμοριστική αναφορά.

Κι όμως, με τον θάνατό του βλέπω έναν ολόκληρο κόσμο να πενθεί ειλικρινά και βαθιά, με το χέρι στην καρδιά. Κι έτσι, με σχεδόν ακατανόητο, αλλά ειλικρινές ενδιαφέρον, επειχειρώ να κατανοήσω: "Γιατί";

Ένα ολοζώντανο meme με φωνή και performance.

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά: η φωνή του Ozzy είχε μια ιδιόμορφη γοητεία, κάτι ανάμεσα σε μεθυσμένο καλικάντζαρο και ζαλισμένο προφήτη της ερήμου με ηλίαση. Ήταν απόλυτα αναγνωρίσιμη -αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ήταν και αξιόλογη: Τεχνικά μέτριος, με περιορισμένο φάσμα και μόνιμη λαρυγγο-ρινική χροιά, ο Ozzy δε μπορεί σε καμία περίπτωση να σταθεί επάξια δίπλα στους ομόσταυλους της εποχής του. Κι όμως: Είναι ο μόνος που έφτασε σε μυθικό status τραγουδώντας σαν ρομποτική μύγα με hangover. 

Ως παρουσία; Θεατρική, ντυμένη στα μαύρα, με σταυρούς, αίμα, νυχτερίδες και έναν pop ψευδοσατανισμό που σήμερα θυμίζει εφηβικό acting-out. Ο "Πρίγκιπας του Σκότους" για τα σημερινά δεδομένα, έμοιαζε περισσότερο με τον θείο που φοράει δερμάτινο στα εξήντα του και λέει αστεία που δεν γελάει κανείς, παρά με τον απόλυτο ανατροπέα του μουσικού κόσμου.

«I’m not going to stop until they take me away in a fucking straight jacket...»

Ο Ozzy δεν ήταν λοιπόν η φωνή-εργαλείο ή ο παντοδύναμος performer επί σκηνής. Ήταν το τρενάκι του τρόμου σε παρακμιακό λούνα παρκ των 80s: ήξερες ότι δεν είναι στ’ αλήθεια τρομακτικό, ήξερες ότι ο μηχανισμός τρίζει και τα τέρατα είναι πλαστικά, αλλά παρ’ όλα αυτά έμπαινες -και περνούσες υπέροχα. Ήταν η απόλαυση του φόβου χωρίς τον κίνδυνο. Το σκοτάδι για αρχάριους. Υπήρχε κάτι το αληθινό μέσα στο ψεύτικο και κάτι το βαθιά ανθρώπινο μέσα στο φαινομενικά "διαβολικό".

Για να είμαστε δίκαιοι, ο Ozzy δεν είναι μόνος του σε αυτό το σύμπαν: Είναι ο Ozzy των Black Sabbath. Και εδώ τα πράγματα γίνονται σοβαρά: Μαζί με τον Tony Iommi, τον Geezer Butler και τον Bill Ward, υπήρξε μέρος ενός ήχου που γέννησε το heavy metal. Όχι απλώς μια μουσική κατεύθυνση, αλλά ένα παγκόσμιο πολιτισμικό υποείδος, με δική του ηχητική εικονογραφία, δόγμα και λατρευτές. 

Αν η Κοινωνιολογία της Μουσικής είχε χιούμορ (και μερικές φορές έχει), θα έλεγε πως ο Ozzy δεν ήταν καν performer -ήταν ενσώματη απάντηση στη μαζική αλλοτρίωση. Κάπου ανάμεσα στον Émile Durkheim και τον Lemmy Kilmister, ο Ozzy υπήρξε τελετουργικός εκφραστής του συλλογικού ανορθολογισμού. Ή αλλιώς, το παιδί που φώναζε απενοχοποιημένα τρέχοντας πάνω κάτω "είμαι τρελός" σε έναν κόσμο που απαιτούσε ομαλότητα, τάξη και πολιτική ορθότητα. 

"Bat out of Hell" -και δεν ξαναγύρισε...

Κι εδώ μπαίνουμε στην καρδιά της υπόθεσης: γιατί θρηνεί ο κόσμος;
Γιατί δεν θρηνεί μόνο τον Ozzy. Θρηνεί την εποχή που το παράδοξο, το αλλόκοτο και το ανένταχτο είχαν σημασία, που τον θόρυβο τον έκανε κάποιος με προσωπικότητα και όχι ο αλγόριθμος με βάση τη μαζική ζήτηση. Η αποχώρησή του αφήνει ένα κενό όχι μόνο στις σκηνές, αλλά και στο συλλογικό φαντασιακό. Και δεν είμαστε πια σίγουροι αν θα ξαναπαραχθεί κάτι αντίστοιχο.
(Ή, για να το πούμε διαφορετικά: κανείς δεν θα θρηνήσει έτσι αν πεθάνει ο frontman των Imagine Dragons. Sorry Dan).

Επιπλέον, δεν πέθανε νέος. Δεν έγινε μάρτυρας όπως ο Cobain -και η τέχνη αποζητά μάρτυρες. Ο Ozzy έζησε. Ξεφτιλίστηκε. Συνήλθε. Παντρεύτηκε. Έπεσε ξανά. Έγινε meme. Έγινε reality. Κι όμως, άντεξε και δεν άλλαξε ποτέ ουσιαστικά. Ήταν πάντα ο Ozzy: λίγο παιδί, λίγο ψυχασθενής, λίγο παλιάτσος, λίγο είδωλο. Και αυτό ακριβώς τον έκανε οικείο. Σε έναν κόσμο γεμάτο αναλώσιμους και αποστασιοποιημένους ημι-διάσημους, ο Ozzy ήταν από τους λίγους που επέμειναν να υπάρχουν, ακόμα κι όταν όλοι αναρωτιόμασταν πώς ακριβώς συνεχίζει να βαδίζει: Αυτό ακριβώς που η στατιστική αποκαλεί "λάθος μέτρησης του προσδόκιμου ζωής". 

(Όπως θα έλεγε κι ένας κοινωνιολόγος με μπλούζα Metallica: "ο Ozzy ήταν μια ανομική βαλβίδα εκτόνωσης". Έδινε νόημα στο χάος, χωρίς να χρειάζεται να εξηγεί ή να κουνάει διδακτικά το δάχτυλο).

Όταν πεθαίνει ένας θρύλος που δεν λάτρεψες -αλλά σε αφορά.

Όχι, δεν ήταν ο δικός μου ήρωας. Δεν με σαγήνευσε ποτέ. Όμως, όπως προανέφερα, ο Ozzy ήταν το τραινάκι του τρόμου που δεν πέρασε ποτέ από ΚΤΕΟ, αλλά όλοι ήθελαν να ξαναμπούν.
Αντίο, λοιπόν Ozzy. Δεν ήσουν δικός μου, αλλά ήσουν κάποιων άλλων. Και τους βλέπω να πενθούν για σένα. Εγώ απλώς κατανοώ. Και υποκλίνομαι. 

Read More »